Ceramiden: wat je huid mist als opeens alles prikt

Je huid prikt opeens van een moisturizer die je al twee jaar gebruikt. Na het reinigen voelt hij strak, er zitten ruwe plekjes, en hij wordt rood zonder duidelijke aanleiding.

Mensen concluderen dan meestal dat ze een gevoelige huid hebben gekregen. Bijna altijd is er iets anders aan de hand: de barrière is beschadigd. Dat is een ander probleem, en het vraagt een ander antwoord.

Wat die barrière is

De bovenste laag van je huid werkt als een bakstenen muur. De cellen zijn de stenen; ertussen zit een specie van lipiden, en ruwweg de helft daarvan bestaat uit ceramiden. De rest is cholesterol en vetzuren.

Die specie doet twee dingen: water binnenhouden en irriterende stoffen buitenhouden. Wordt hij dunner, dan lukt allebei niet meer. Water verdampt sneller, dus je huid voelt strak. En stoffen die je nooit stoorden komen nu dieper dan voorheen, dus ze prikken.

Wat hem uitput

• Te vaak of te hard reinigen. Schuimende reinigers die de huid piepschoon achterlaten hebben lipiden meegenomen.
• Te veel exfoliatie. Zuren bovenop een scrub bovenop retinol. Elk apart is prima, de stapel niet.
• Kou en wind. Droge lucht trekt water sneller weg dan je het aanvult. Daar gaat het artikel over buiten zijn verder op in.
• Hete douches. Prettig, en zwaar voor de lipidenlaag.
• Leeftijd en seizoen. De aanmaak van ceramiden neemt over de jaren af, en bij vrijwel iedereen in de winter.

Beschadigde barrière of gevoelige huid?

De bruikbare test is tijd. Een beschadigde barrière herstelt in twee tot vier weken als je hem met rust laat. Een gevoelige huid verandert niet, want daar is niets aan beschadigd.

Waarom hydratatie alleen het niet oplost

De reflex is om naar iets hydraterends te grijpen. Dat helpt een uur, en daarna verdampt het water door de gaten die het probleem veroorzaakten.

Herstel vraagt de specie terug: ceramiden om de gaten te vullen, cholesterol en vetzuren ernaast, en verzachters zoals squalaan om het oppervlak glad te houden terwijl het zich opbouwt. Vochtbinders zoals hyaluronzuur en glycerine zijn nuttig in die mix, maar in hun eentje, op een kapotte barrière, verdampen ze.

Hoe je het herstelt

1. Stop alle actieve stoffen. Geen zuren, geen retinol, geen vitamine C, twee weken lang. Dit is de stap die mensen overslaan en het is de stap die telt.
2. Reinig één keer per dag, mild. 's Avonds. Water in de ochtend is genoeg terwijl je herstelt.
3. Lipiden, ochtend en avond. Iets met ceramiden, op een licht klamme huid.
4. Houd SPF wel aan. Het enige dat je niet moet laten vallen, want een beschadigde barrière is kwetsbaarder voor uv.
5. Introduceer daarna één ding tegelijk, zodra je huid rustig is. Begin met het mildste.

Twee weken voelt lang als je een volle routine gewend bent. Het is sneller dan de maanden die mensen kwijt zijn aan het uitproberen van nieuwe producten op zoek naar eentje die niet prikt.

Waar het bij ons zit

Hydration Hero bevat Ceramide NP naast squalaan, panthenol en hyaluronzuur in meerdere molecuulgewichten. Die combinatie is het punt: iets om water aan te trekken, iets om het vast te houden, en lipiden om de gaten te dichten.

Voor de avond legt Dewy Dream Ceramide NP samen met peptiden en niacinamide als laatste stap.

En bouw je retinol op, dan zijn ceramiden ernaast om precies deze reden de moeite waard. In het artikel over retinol staat de rest.

Veelgestelde vragen

Maakt de verhouding tussen ceramiden en cholesterol uit?

Formuleerders letten erop, en jij hoeft dat niet. Elk goed gemaakt product met ceramiden plus andere lipiden doet het werk. Die verhouding kun je toch niet van een etiket aflezen.

Zijn plantaardige ceramiden net zo goed?

Ceramide NP, de meest gebruikte, wordt synthetisch gemaakt en is identiek aan wat je huid zelf aanmaakt. Dat is een voordeel: zuiver, stabiel en voorspelbaar.

Hoe lang duurt het voor mijn huid tot rust komt?

De meeste mensen merken binnen een week verschil en zijn er in twee tot vier weken uit, mits ze de actieve stoffen daadwerkelijk pauzeren.

Kan ik ceramiden elke dag gebruiken?

Ja, onbeperkt. Het is geen actieve stof en er valt geen tolerantie voor op te bouwen.

Bronnen

• Elias PM, Structure and function of the stratum corneum permeability barrier, Drug Development Research.
• Meckfessel MH, Brandt S, The structure, function, and importance of ceramides in skin, Journal of the American Academy of Dermatology, 2014.